Stress? Je bent al te laat voor een belangrijke afspraak, hebt net de kinderen afgezet aan de schoolpoort en loopt vervolgens hopeloos vast in de file. Je krijgt meer verantwoordelijkheden op het werk, waardoor je to do-lijst met de dag aangroeit. Naast een drukke baan onderhoud je ook een druk sociaal leven. Het weekend zit vol van de activiteiten, sociale en huishoudelijke, omdat je daar in de week niet toe komt. Zondagavond 21u plof je uitgeblust in de zetel denkend “Het weekend mag beginnen”…

Als de spanningen en een negatieve mentale toestand langdurig aanhouden, zal dit een nefast gevolg hebben op je gezondheid en deze ernstig aantasten. De cumulatieve gevolgen van chronische stress beroven je van de energie die je nodig hebt om het hoofd te bieden aan de drukte en hectiek van alle dag.

Het effect van stress op jouw lichaam is ingrijpender dan je zou denken. Daarom is het belangrijk om de signalen te herkennen en een manier te vinden om stress in jouw lichaam tot een minimum te herleiden.

In dit artikel bespreek ik een aantal gevolgen van chronische stress op het lichaam.

Over het onderwerp meer energie en vitaliteit kan ik je heel wat meer vertellen dan ik in één artikel kwijt kan. Daarom geef ik regelmatig gratis online sessies over dé sleutels tot de meest energieke en vitale versie van jezelf: begrijpbare uitleg over hoe jouw lichaam werkt en concrete handvaten om jouw lichaam te ondersteunen bij het handhaven of verhogen van jouw energieniveau.

Ik deel op een toegankelijke wijze heel wat informatie over de werking van het lichaam en geef ik je inzicht in wat stress is en wat de invloed is van stress op je lichaam en je gezondheid.

Klinkt interessant? Klik hier als jij er graag bij bent.

Stress vanuit biologisch oogpunt

Ik begin graag met het volgende acroniem:

Stress

En daarmee is het allemaal bijna gezegd, want dat is precies wat er gebeurt in ons lichaam. Bepaalde situaties triggeren iets in onze hersenen waardoor bepaalde processen op gang komen.

Hoe werkt dat dan precies?

Een binnenkomende stressprikkel wordt geregistreerd in onze hersenen; meer in het bijzonder in de hypothalamus, een klein onderdeel van onze hersenen. De functie van de hypothalamus is om signalen van de hersenen naar o.a. de hypofyse – een ander onderdeel van de hersenen – en de bijnieren te sturen. Hiermee is de hypothalamus de opperbevelhebber in situaties van stress.

Zodra er sprake is van een stressvolle situatie zet ons brein twee systemen in werking:

  • het sympathisch zenuwstelsel, bestuurt het lichaam via elektrische prikkels in de zenuwen
  • het hormoonstel, beïnvloedt het lichaam via hormonen in het bloed

Het sympathisch zenuwstelsel wordt operationeel in acute situaties en zorgt voor de ‘vecht- of vluchtreactie’ dat ons lichaam voorbereidt op actie. Hierbij gebeuren heel wat andere processen volledig automatisch in het lichaam:

  • De ademhaling wordt oppervlakkig en snel
  • De hartslag en bloeddruk gaan omhoog
  • De pupillen verwijden zodat alle ‘gevaar’ goed kan worden waargenomen
  • De spierspanning stijgt om het lichaam in staat te stellen een fysieke inspanning te leveren
  • Het bloed wordt onttrokken aan onze organen en wordt vnl. naar hersenen en spieren gestuurd
  • Suikerenergie wordt vrijgezet in de bloedbaan

Na enige tijd treedt een tweede systeem in werking, het hormoonstelsel. De hypofyse, een kliertje onder in ons brein krijgt een signaal van de hypothalamus en geeft op zijn beurt onze bijnieren de opdracht het stresshormoon cortisol te produceren.

Beide stress systemen zijn bijzonder nuttig, omdat ze ons in staat stellen om in noodsituaties adequaat te handelen.

Stress slecht of niet?

Zoals hierboven geschetst kan je stress dus zien als de reactie op een bedreigende situatie. En dat is op zich een goede zaak, het is ons oeroude overlevingsmechanisme dat in werking treedt op het moment dat er zich een levensbedreigende situatie voordoet. Stress is per definitie dus eigenlijk goed. Het wordt pas een probleem wanneer de stress aanhoudt.

Maar wat is een bedreigende situatie? Het probleem is dat ons mensenbrein de stress systemen niet alleen activeert wanneer we een ‘leeuw’ tegenkomen, maar ook in niet-levensbedreigende situaties dat door het brein als stressprikkel wordt geregistreerd. In onze huidige samenleving komen we niet meer zo vaak oog in oog te staan met een echte leeuw, maar er zijn heel wat ‘moderne versies’ van die leeuw die voor stress zorgen.

Je brein kan echter het onderscheid niet maken tussen echte levensbedreigende situaties en andere situaties. Het maakt geen onderscheid tussen een bijna botsing hebben met de wagen of een echte botsing met je tienerdochter omdat haar kamer weer een puinhoop is.

Maar je lichaam reageert wel op dezelfde manier! Dit betekent dat heel het proces van activatie van ons stress zenuwstel en hormoonstel worden geactiveerd, ook in niet levensbedreigende situaties. Op langere termijn sloopt dit je lichaam en je energieniveau.

Vijf schadelijke gevolgen van chronische stress

Blijven je hersenen stressprikkels registreren, dan blijft het proces zoals hierboven beschreven continu actief. Constante stress zorgt ervoor dat het lichaam niet kan herstellen, alert en geactiveerd blijft.

Het lichaam geeft op zo’n moment voorrang aan het handhaven van die alertheid boven allerlei andere lichaamsfuncties.

Onderstaand vijf schadelijke gevolgen van chronische stress op een aantal lichaamsfuncties:

1. Verouderen

Bij de aanmaak van het stresshormoon cortisol worden eiwitten en vetten uit lever en spieren omgezet in bloedsuiker om onmiddellijk energie te leveren. D.w.z. dat bij langdurige stress onze spiermassa vermindert en onze huid en andere weefsels die veel eiwitten bevatten aangetast worden en verouderen.

2. Aankomen in gewicht

De extra bloedsuiker is bedoeld om in bedreigende situaties een fysieke inspanning te leveren zodat de extra energie die in het lichaam wordt vrijgemaakt ook daadwerkelijk verbruikt wordt. Volgt deze inspanning niet, dan wordt het teveel aan bloedsuiker uit het bloed gehaald en gestockeerd in de vetcellen.

3. Aantasten van het immuunsysteem

Cortisol bevat ontstekingsremmende eigenschappen. Dat betekent dat we niet gauw ziek worden wanneer het stresshormoon cortisol in het bloed zit. Echter, doordat er ontstekingsremmende stoffen in het bloed aanwezig zijn, wordt het immuunsysteem niet getriggerd om op niveau te blijven. Is het cortisolniveau chronisch verhoogd, dan beknibbelt ons lichaam op het onderhoud aan het immuunsysteem.

4. Hormonale disbalans

Ons hormoonstelsel functioneert op basis van een delicaat evenwicht waarbij hormonen elkaar in balans houden. Om verder te borduren op wat hierboven werd geschetst: om de extra bloedsuiker – veroorzaakt door een teveel aan cortisol in het bloed –  terug te brengen treedt een ander systeem in werking; het hormoon insuline wordt aangemaakt om de bloedsuiker te stockeren in de vetcellen. Een disbalans in één hormoon zet een kettingreactie op gang voor een disbalans in andere hormonen.

5. Verzuring van het lichaam

Dit is voor mij wellicht nog het meest schadelijke gevolg op ons lichaam. Verzuring van het lichaam berooft het lichaam immers van de kostbare mineralen en opent de weg naar een algemene verhoogde ontstekingsgraad in het lichaam. Omdat hier heel wat over te vertellen valt, schrijf ik er graag een afzonderlijk artikel over.

Ontdek jij graag welke elementen een positieve invloed hebben op jouw energiepeil en hoe jij daar zelf mee aan de slag kan?

Ik geef regelmatig gratis online sessies over dé sleutels tot de meest energieke en vitale versie van jezelf: begrijpbare uitleg over hoe jouw lichaam werkt en concrete handvaten om jouw lichaam te ondersteunen bij het handhaven of verhogen van jouw energieniveau.

Klinkt interessant!? Kom gerust eens luisteren!

Kijk hier voor de data waarop zo’n informatiesessie plaatsvindt en luister in alle rust van bij jou thuis. Tot binnenkort!

Als je dit artikel waardevol vindt voor je gezondheid en vitaliteit help dan mee dit te verspreiden door het te delen met anderen die hier ook baat bij kunnen hebben. Dit kan o.a. door middel van de social media knoppen. Ook altijd leuk als je een reactie achterlaat.